Gayrimenkul değerleme adım adım nasıl yapılır?

Gayrimenkul değerleme, ev ekspertiz veya konut değerleme olarak da anılan işlem, bir konutun değerinin belirlenmesi anlamına geliyor.

Paylaş

Gayrimenkul değerleme, ev ekspertiz veya konut değerleme olarak da anılan işlem, bir konutun değerinin belirlenmesi anlamına geliyor. Gayrimenkul değerleme sadece değerin değil, teknik açıdan incelemelerin de yapıldığı bir işlem.

Gayrimenkul değerleme, Türkiye’de konut değerleme uzmanları veya gayrimenkul değerleme uzmanları tarafından yapılıyor. Bu uzmanlar SPK’dan lisans almış kişilerden oluşuyor. Bu kişilerin yanında henüz lisans almamış dört yıllık üniversite mezunları veya iki yıllık üniversite mezunları da görev alabiliyor. Bu kişilere de değerleme elemanı ünvanı veriliyor. Hazırlanan raporlar, değerleme şirketlerinde kontrolör veya denetmen diye isimlendirilen SPK lisanslı uzmanlarca kontrol edilir ve şirketlerin %10 ve üstünde hissesine sahip olan, sorumlu değerleme uzmanları  tarafından kontrol edilerek onaylanıyor.

Gayrimenkul değerleme raporunu kim talep ediyor?

Konut kredisine başvuranlar, bankalara konut kredisi talebinde bulunduklarında eğer kredi çekmeye müsait bir mali yapıları varsa almayı düşündükleri bu konut için ekspertiz yapılması isteniyor. Bu durumda şubeler, genel müdürlüklerine ekspertiz talebinde bulunuyor. Bankaların genel müdürlüklerinde bulunan ekspertiz bölümleri, anlaşmalı oldukları firmalardan birisini performansına veya bölgedeki tecrübesine göre sahada görevlendiriliyor.
Bankaların yanı sıra, birçok kurum veya şahıs da konut değerleme hizmetine ihtiyaç duyabiliyor. Değerleme yaptırmaya karar veren kurum veya kişi gayrimenkul değerleme şirketi ile irtibata geçerek tapu ve talep formlarını ileterek değerleme yapılmasını isteyebiliyor. Değerleme şirketi, operasyonu ile kendi bünyesinde bulunan veya sözleşmeli olarak anlaşmalı olduğu uzmanı ile bir değerleme uzmanını konut değerlemesi için yönlendiriyor. Yaklaşık 2-3 gün süren süreç içerisinde birçok işlem yapılıyor.

Gayrimenkul değerleme nasıl yapılıyor?

Türkiye’de 2000’lerin başından bu yana yapılan bu çalışma son yıllarda daha fazla önemsenmeye başlandı. Değerleme talebi alan şirket ilgili gayrimenkulü değerleme uzmanına yönlendiriyor. Sonrasında uzman, değerleme şirketi tarafından sağlanan tapu bilgileri tapu dairesine ve belediyeye gidiyor. Hem tapuda hem de belediye o konuta ait projeleri, kararları, ipotekleri tüm detayları ile kayıt altına alıyor. Bu bilgiler, gayrimenkul satılmasına engel mi, gayrimenkulün yeri doğru mu, bina üzerinde kararlar var mı gibi değeri ve satışı etkiliyor. Sonra gayrimenkulü yerinde incelemeye gidiyor. Gayrimenkulü kiracı, mal sahibi veya yetkili birisi gösterirken değerleme uzmanı da gayrimenkulün tapu ve belediyede bulunan projeleri ile uyumlu olup olmadığını tespit etmek için ölçüler alıyor. Aldığı ölçüleri çalışma kağıtlarına kaydeder ve daha sonra masabaşında bu ölçüleri projeler ile karşılaştırıyor. Değerleme için içine girilen konutun içinden örnek fotoğraflar, bina ortak alanından fotoğraflar, binanın dışından ve sokaktan fotoğraflar alıyor. Alınan bu fotoğraflar hem kontrol yapan hem de raporu hazırlayan değerleme uzmanı için gerekli oluyor.

Gayrimenkul değerleme sahada da sürüyor

Resmi işlemlerin bir kısmı bittikten sonra değer tespiti için saha araştırması başlıyor. Eğer uzman sürekli gelmediği bir bölge ise 3-4 emlakçı ile konuşarak bölgedeki satılık gayrimenkulleri ve kiralık gayrimenkuller öğreniliyor. Değerlemesi yapılan gayrimenkul hakkında bilgi vermeden, mahremiyeti koruyarak bilgi edinmeye çalışılıyor. Elde ettiği bilgileri yazılı hale getirip bölgede araştırma yapıyor. Gezerken o an satışta veya kiralıkta olan gayrimenkullerin fotoğraflarını çekiyor.

Sahadaki tüm satılık ve kiralıkları arayarak bilgileri yazılı hal getirir. Daha sonra kendi veritabınında o bölgede yaptığı işlemlere bakar. Tüm bilgileri topladıktan ve değer hakkında emin olduktan sonra rapor yazımına başlıyor. Rapor çeşitli formatlarda hazırlanabiliyor. Elde edilen tüm veriler görseller ile desteklenerek dosyaya ekleniyor.
Biten rapor, kontrol için gayrimenkul değerleme şirketine iletiliyor. Gayrimenkul değerleme şirketinde görev alan denetmenler, raporu önce benzerleri ile bölgesinde kontrol ediyor. Değeri için veritabanına başvuruyor. Daha sonra kontrol amaçlı bölgede bulunan emlakçıları arayıp ve bilgileri teyit ediyor. Daha sonra proje üzerinde ölçümler yaparak, ölçülerin doğruluğundan emin olmaya çalışıyor. Tüm kontroller tamamlandıktan sonra rapor sorumlu değerleme uzmanına geliyor.

Gayrimenkul değerleme uzmanı da, kontrol süreçleriyle benzer aşamaları izleyerek kıymet takdiri ve sonuç cümleleri ile değerleme raporunu tamamlıyor. Tamamlanan rapor hani kurum için hazırlandıysa oradaki ilgililere iletiliyor. Bankaya iletilen raporlarda da gözden geçirmeler oluyor. Konut değerleme raporu, gayrimenkul değerleme uzmanları ve konut değerleme uzmanları tarafından hazırlanıyor. İçeriğinde tapu bilgileri, imar bilgileri, proje bilgileri, gayrimenkulün fiziki bilgileri ve piyasa araştırma bilgileri gibi bilgiler yer alıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir